Haaloo? Mózg? Tu bakterie!

6 maj 2020

Autor: Anna Podsiadło

 

Wiecie, że bakterie w Nas i na Nas rezydujące do spółki mają więcej genów, niż my sami? Mikrobiota Naszych jelit jest trochę jak społeczność, w której część osobników się lubi, część mniej i tylko czeka, aż tym pierwszym powinie się noga, a reszta nauczyła się funkcjonować w tym towarzystwie. Nasz mikrobiom jest zbieraniną mikroorganizmów, głównie bakterii, które żyją w Naszym przewodzie pokarmowym i odgrywają ważną rolę, nie tylko w metabolizmie i trawieniu, ale wielu innych procesach.

Pewnie już czytaliście już, że zdrowy brzuch - zdrowy duch. Albo i nie, bo właśnie to wymyśliłam! Na pewno jednak już trafiliście na informację, że zdrowa mikrobiota jest ważna dla zdrowia układu nerwowego. Istnieją połączenia między florą bakteryjną naszych jelit, a depresją, lękami i tym jak dobrze  radzimy sobie ze stresem. Okazuje się, że Nasze bakterie wpływają także miedzy innymi na to jak dobrze śpimy i jak często chorujemy.

W jaki sposób mikrobiota prowadzi dialog z mózgiem?

Wykształciliśmy mechanizmy, które kontrolują populację bakterii, tak by nie doszło do ich przerostu, więc w optymalnych warunkach bakterie rezydują w Twoim przewodzie pokarmowym i nie szukają zwady z resztą ustroju, przeważnie żyją we wzajemnej harmonii. Ale tak jak my kontrolujemy bakterie - tak bakterie kontrolują Nas.

Najlepszym dowodem na to, że bakterie Nami rządzą jest to, że komunikacja między układem nerwowym, a jelitami jest przez nie zdominowana. Przewód pokarmowy i mózg łączy tzw. oś mózgowo-jelitowa. Jest to droga dwukierunkowa, która pozwala na wysyłanie i odbieranie informacji i instrukcji. Całkiem niedawne publikacje wskazują na to, że myszy, którym podano bakterie probiotyczne z gatunku lactobacillus miały znacznie niższy poziom niepokoju, jednak efekt ten zniknął od razu po przecięciu ich nerwu błędnego - głównego połączenia pomiędzy mózgiem i jelitami. Ten związek został wyjaśniony w innym badaniu, gdzie pokazano jak metabolity powstałe w wyniku rozkładu błonnika przez mikroby wpływały na poziom serotoniny w przewodzie pokarmowym. Serotonina chociaż nie potrafi przeniknąć do układu nerwowego może stymulować nerw błędny, a to już jeden sposób w jaki bakterie Tobą sterują.

Jest wiele innych metod, których bakterie się chwytają by wpływać na to co dzieje się w Twoim mózgu. Robią to poprzez endotoksyny oraz inne metabolity, poprzez  wykradanie i wykorzystywanie składników odżywczych jak  np. żelaza, czy poprzez zmienianie Twoich smaków i podburzanie Twojego układu odpornościowego.

Mikrobiom może wpływać na Twoje samopoczucie i zdrowie psychiczne?

Tak naprawdę, to do dzisiaj nie jesteśmy w stanie ustalić czym jest normalna i zdrowa flora bakteryjna. W badaniach na myszach udało Nam się zaobserwować, że zmiany w florze bakteryjnej wynikające z antybiotykoterapii, probiotykoterapii żywymi szczepami bakterii i te wynikające z konkretnych metod rozmnażania ( np. sterylne myszy, lub te, które mają tylko kilka szczepów bakterii w jelitach, co ułatwia badania na nich) powiązane są z częstotliwością występowania objawów lękowych i depresyjnych u tych osobników. Najciekawsze jest to, że te zachowania udało się przenieść na inne myszy w wyniku przeszczepu kału. Taki sam efekt uzyskano w badaniu, w którym sterylne szczury zostały skolonizowane przez bakterie z próbek mikrobioty pobranej wcześniej od ludzi, u których została zdiagnozowana depresja. W krótkim czasie szczury zaczęły wykazywać zachowania typowe dla tej choroby. 

Od dawna wiemy, że przewlekły stres potrafi przyczynić się do rozwoju chorób psychicznych, ale dopiero teraz odkrywamy, że potrafi on również wpływać na skład naszej flory bakteryjnej. A flora odpowiada! U małych szczurów, które zostały odseparowane od swoich matek (co było dla nich ogromnym stresem) zaobserwowano nie tylko zmiany w zachowaniu, ale i w mikrobiocie. Probiotykoterapia "dobrymi" szczepami bakterii zredukowała u nich nasilenie zachowań związanych z odczuwaniem stresu. 

Nie możemy też zapomnieć o ludziach, którzy cierpią z powodu takich problemów jak zespół jelita drażliwego (ZJD) czy zespół chronicznego zmęczenia (CFS), które również mogą być związane z mikrobiotą jelit. Z powodu zaburzeń nastroju cierpi nawet 90% osób które zmagają się z ZJD, nawet połowa z tych osób może cierpieć z powodu depresji i nawracających lęków. Podobnie sprawa ma się w zespole chronicznego zmęczenia. Pacjenci z CFS, którzy doświadczają niekorzystnych zmian w profilu mikrobioty odczuwają m.in.  spadek funkcji poznawczych, które wpływają na ich pamięć, myśli i zdolność do komunikacji. Bardzo często cierpią z powodu zaburzeń snu i depresji. W jednym z badań udowodniono, że wyższy poziom bakterii z gatunku lactobacillus był powiązany z gorszym samopoczuciem u pacjentów z CFS, a pacjenci po antybiotykoterapii obserwowali poprawę w jakości snu i samopoczucia. 

Nie da się ukryć, że nasze zdrowie psychiczne jest bardzo ściśle powiązane z jakością i ilością snu. Jedno z badań przeprowadzonych z udziałem pacjentów borykających się z zespołem chronicznego zmęczenia pokazało, że wyższy poziom bakterii z gatunku clostridium jest powiązany z ryzykiem rozwoju zaburzeń snu i poziomem odczuwanego w następstwie zmęczenia. To pozwala przypuszczać, że niewłaściwa flora bakteryjna może nasilać problemy ze snem. 

Dokładny mechanizm tego w jaki sposób stres przyczynia się do zaburzeń w profilu mikrobioty i do dysfunkcji bariery nabłonkowej jelit (w konsekwencji czego zwiększa się przepuszczalność tej bariery) nie jest znany. Jednak odczuwanie przewlekłego stresu zdaje się mocno warunkować nasilenie symptomów związanych z chorobami zapalnymi jelit, ZJD, CFS oraz depresją.

 

Psychoprobiotykoterapia czy raczej zdrowa dieta?

Dowodów na skuteczność interwencji z psychobiotykami - szczepami bakterii, które mają pomagać radzić sobie z zaburzeniami samopoczucia - jest niewiele. U myszy żywe kultury bakterii probiotycznych pomogły zredukować poziom kortyzolu, oraz zachowań lękowych i depresyjnych, ale nadal brakuje rzetelnych badań na ludziach, które demonstrowały by taki sam efekt. Pamiętajmy, że myszy używane do badań są sterylne, lub mają bardzo ubogą mikrobiotę - ma to na celu ułatwienie przeprowadzania na nich badań - a dodatkowe szczepy bakterii rzeczywiście mają duża szansę zrobić u nich efekt 'WOW'.

Wiecie co działa u Nas, ludzi? Bogata w świeże warzywa i owoce, pełnoziarniste zboża i błonnik dieta. Badania pokazują, że młodzież i dorośli, których dieta jest zdrowa i różnorodna rzadziej cierpią z powodu zaburzeń psychicznych. Najwyraźniej to dieta jest tym czynnikiem, który wpływa nie tylko na mikrobiom, ale także na nasze zdrowie psychiczne. Potrzebujemy jeszcze wieeeelu badań by móc stwierdzić, że istnieje jakiś 'model' mikrobiomu, który stoi za tym związkiem i do jakiego warto dążyć.

 

 

O autorze: Studentka dietetyki klinicznej, której zainteresowanie tematyką zdrowia i odżywiania towarzyszy od najmłodszych lat. Nieustannie poszerza swoją wiedzę z zakresu fizjologii żywienia, suplementacji, działania hormonów i związanych z nimi zaburzeń. Na tym koncentruje się w swojej praktyce, by jak najlepiej zrozumieć funkcjonowanie ludzkiego organizmu. Ma otwarty umysł, jej motto to 'kto się nie rozwija, ten się cofa'. Jest w stanie wybaczyć brak wiedzy, ale nie ignorancję. Do swoich pacjentów podchodzi w sposób holistyczny, analizując wpływ ich stylu życia na zdrowie. Aktywnie udziela się na instagramie @zdrowiej_z_ania, gdzie dzieli się swoją wiedzą i przemyśleniami.

 

 

 

 

 

Źródła:

The association between habitual diet quality and the common mental disorders in community-dwelling adults: the Hordaland Health study. https://journals.lww.com/psychosomaticmedicine/Abstract/2011/07000/The_Association_Between_Habitual_Diet_Quality_and.9.aspx

A prospective study of diet quality and mental health in adolescents. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0024805

Systematic review of evidence to support the theory of psychobiotics. https://academic.oup.com/nutritionreviews/article/73/10/675/1848054

Circadian Disorganization Alters Intestinal Microbiota https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0097500

The rhythm of rest and excess https://www.nature.com/articles/nrn1670

Chemical messengers could make poo transplants obsolete https://cosmosmagazine.com/biology/chemical-messengers-could-make-poo-transplants-obsolete

Gut microbes promote colonic serotonin production through an effect of shortchain fatty acids on enterochromaffin cells https://faseb.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1096/fj.14-259598

Is eating behavior manipulated by the gastrointestinal microbiota? Evolutionary pressures and potential mechanisms https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/bies.201400071

Gut microbiota changes may be responsible for depressive-like behaviours in mice through alterations in host metabolism https://www.gutmicrobiotaforhealth.com/gut-microbiota-changes-may-responsible-depressive-like-behaviours-mice-alterations-host-metabolism/

Transferring the blues: Depression-associated gut microbiota induces neurobehavioural changes in the rat https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0022395616301571?via%3Dihub

Link between intestinal bacteria, depression found https://www.sciencedaily.com/releases/2015/07/150728110734.htm

Gut microbiota role in irritable bowel syndrome: New therapeutic strategies https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4734998/

Sleep quality and the treatment of intestinal microbiota imbalance in Chronic Fatigue Syndrome: A pilot study https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1984006315000632

Support for the Microgenderome: Associations in a Human Clinical Population https://www.nature.com/articles/srep19171

Chcesz dobrać idealną dietę?

Ostatnie wspisy z kategorii Dieta

Czemu stale jest Ci zimno? - jod, tarczyca, konwersja
Czemu stale jest Ci zimno? - jod, tarczyca, konwersja

Autor: Anna Podsiadło   W poprzednim wpis...

Dlaczego robisz błąd badając samo TSH?
Dlaczego robisz błąd badając samo TSH?

Autor: Anna Podsiadło Czym jest TSH? TSH jest...

Ferrytyna - wszystko co musisz wiedzieć, by skutecznie ją podnieść
Ferrytyna - wszystko co musisz wiedzieć, by skutecznie ją podnieść

Autor: Anna Podsiadło   Wiele z Was przys...

Serotonina - czy szczęście rzeczywiście leży w jelitach?
Serotonina - czy szczęście rzeczywiście leży w jelitach?

Autor: Anna Podsiadło Czy na pewno potrzebujesz w...

Jak działamy?

Jak działamy?

Jak działamy?

1. Konsultacje

Konsultacje z trenerem i fizjoterapeutą. Razem ustalamy cel i środki, jakimi go osiągniemy.

2. Plan

Tworzymy dla Ciebie indywidualnie dobrany plan treningowy oraz żywieniowy.

3. Trening

Rozpoczynasz trening według wcześniejszych, dokładnie rozpisanych ustaleń.

4. Kontrola

Na każdym etapie kontrolujemy Twoje postępy, byś mógł osiągnąć jak najlepsze rezultaty

Dlaczego my?

Doświadczony zespół

Doświadczony zespół

Jesteśmy grupą specjalistów z różnych dziedzin, dzięki czemu uzupełniamy się wiedzą. Nasze wcześniejsze doświadczenia zawodowe sprawiły, że wypracowaliśmy optymalną ścieżkę pracy z Klientami. Trener personalny, dietetyk, rehabilitant - cały zespół do Twojej dyspozycji!

zobacz nasz zespół
Kompleksowa obsługa

Kompleksowa obsługa

Charakteryzuje nas holistyczne podejście do każdego zagadnienia by wykorzystać maksimum możliwości. Dzięki wdrożeniu szerokiej wiedzy, technik treningowych i narzędzi pracy z wielu różnych dziedzin możemy kompleksowo zadbać o realizację Twoich celów treningowych.

sprawdź co zyskasz
Gwarantowany efekt

Gwarantowany efekt

Zadbamy o to, by nasza wspólna praca oraz zaangażowanie zaowocowały efektami, które przewyższą Twoje początkowe oczekiwania. Zrealizujemy cele w sposób efektywny, ale przede wszystkim bezpieczny dla Twojego organizmu. 

zobacz opinie naszych klientów