Czemu to tak boli? - Fizjologia cyklu miesiączkowego

23 kwi 2021

Autor: Anna Podsiadło

Jeśli należysz do grona osób, które co miesiąc są sabotowane przez swój schowek na dzieci i nikt do tej pory nie wyjaśnił Ci, czemu to tak boli - ten wpis jest dla Ciebie.

Przyczyn bolesnego miesiączkowania, które są wynikiem jakiejś patologii, jest wiele - od problemów związanych z budową anatomiczną układu rozrodczego, przez endometriozę, aż po te związane z zaburzeniami hormonalnymi - ale to nie o nich dzisiaj będzie mowa. Dzisiaj porozmawiamy o pierwotnym bolesnym miesiączkowaniu, którego doświadcza nawet 80% kobiet w okresie dojrzewania i rozrodczym. Każda z Nas zwijając się z bólu czasem zastanawia się “Czy wszystko ze mną ok? Czy mój lekarz ma rację, że ‘taka moja uroda’?”. W przypadku kobiet cierpiących z powodu pierwotnych bolesnych miesiączek, to rzeczywiście w bardzo dużym stopniu jest ich ‘genetic make-up’, a nie żadne zaburzenie. Największą rolę w tym wszystkim odgrywają PROSTAGLANDYNY. 

Czym są prostaglandyny?To bardzo ważna grupa hormonów, które, chociaż w tym przypadku kojarzą się tylko z bólem i stanem zapalnym, mają bardzo dużo ważnych funkcji fizjologicznych. Dlatego też nie możemy o nich myśleć tylko jak o czymś szkodliwym i niepotrzebnym. Prostaglandyny chronią Cię m.in. przed zakrzepami, zaburzeniami w pracy nerek czy wrzodami żołądka - dlatego leki, które hamują ich produkcję mogą prowadzić do wielu poważnych problemów ze zdrowiem. 

Prostaglandyny powstają w miejscu, w którym mają działać i są wykorzystywane tu i teraz. Nie są magazynowane, organizm nie ma więc ich zapasu i dlatego leki, które hamują ich syntezę, mogą działać tak szybko. W fizjologii bólu miesiączkowego najważniejsze jest to, że prostaglandyny są niezbędne, by doszło do złuszczenia błony śluzowej macicy. Niektóre prostaglandyny są bardzo silnymi stymulatorami skurczu mięśni macicy, powodując ich intensywne napięcie, zwężając naczynia krwionośne (odcinają pożywkę dla endometrium by obumarło) i zwiększając krzepliwość krwi. Inne rodzaje prostaglandyn mają działanie odwrotne - rozluźniają mięśniówkę macicy, rozszerzają naczynia krwionośne i działają przeciwzakrzepowo. Już wiecie, co teraz napiszę, co?

Tak, we krwi kobiet, które cierpią z powodu bolesnych miesiączek znajduje się znacznie większa ilość tych pierwszych, a poziom tych drugich bywa niższy niż u kobiet, które nie odczuwają tak dużego dyskomfortu. W tym miejscu warto byście wiedziały, że za ‘okresową’ biegunkę i zaparcia także odpowiadają te związki, doprowadzając do nadmiernych skurczy lub rozluźnienia jelit. 

Za dodatkowe czynniki nasilające bolesne skurcze, uznawane są hormony adiuretyna i oksytocyna. Mogą one zwiększać wrażliwość endometrium na działanie prostaglandyn, dodatkowo zwężać naczynia krwionośne i nasilać siłę skurczu mięśnia macicy. 

Pewnie chcesz wiedzieć czy da się coś z tym zrobić? Najskuteczniejsze w tym aspekcie są Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne (NLPZ), jak np. ibuprofen oraz niektóre rodzaje hormonalnych środków antykoncepcyjnych (np. te z octanem chlormadinonu). Te pierwsze blokują syntezę prostaglandyn ‘od ręki’, a drugie ograniczają wzrost błony śluzowej macicy, co skutkuje później mniejszym ‘zapotrzebowaniem’ na prostaglandyny by ją złuszczyć. Nie jestem tu jednak by rozdawać leki, więc porozmawiajmy o innych rozwiązaniach. Najprawdopodobniej nie załatwią one sprawy na amen - nie łudźmy się - ale mogą pomóc zmniejszyć zapotrzebowanie na ilość leków i poprawić samopoczucie w okresie okołomiesiączkowym. 

  • Odpowiednio wysoka podaż kwasów omega-3 z dietą (znacznie przewyższająca typowe zalecenia), połączona z ogólnym ograniczeniem podaży kwasów omega-6. Prostaglandyny są bezpośrednim produktem przemiany kwasu arachidonowego (omega-6), ma więc to sens. Wysoka podaż omega-3 poprawia stosunek tych mniej zapalnych prostaglandyn, do tych mocno zapalnych. Działanie takiej interwencji zauważysz jednak dopiero po długim czasie - wiążę się ono z zastąpieniem omega-6 w błonach komórkowych przez omega-3, a w konsekwencji spadku produkcji silnie zapalnych prostaglandyn.
  • Dieta bogata w warzywa i owoce, w której jednocześnie jest niewiele przetworzonego jedzenia, koreluje ze spadkiem ilości prostaglandyn wydalanych z moczem. Najprawdopodobniej ma to związek z tym, jak ważne dla naszego ciała są przeciwutleniacze zawarte w tych produktach. O ile taka dieta nie zmieni Ci genetyki, o tyle nie będzie nasilać syntezy prostaglandyn - a to już dużo. 
  • Dieta - tak, znów dieta - bogata w błonnik oraz z umiarkowaną ilością tłuszczu pozwala pozytywnie wpłynąć na estrobolom. Estrobolom to część naszej mikrobioty przewodu pokarmowego, która metabolizuje estrogeny trafiające do jelit wraz z żółcią. Jeśli estrobolom nie spełnia swojej funkcji, to możemy mieć problem z ich za dużą lub za małą ilością. 
  • Prawidłowa masa ciała jest bardzo ważna - w badaniu z 2015 roku, w którym wzięło udział prawie 10 000 kobiet, dało się zaobserwować, że bolesne miesiączki częściej dotyczą kobiet, które mają niedowagę lub są otyłe, w porównaniu do kobiet o prawidłowej masie ciała lub nawet z lekką nadwagą. W pracy z pacjentami wielokrotnie podkreślam, że tkanka tłuszczowa to narząd endokrynologiczny i, tak jak tarczyca czy jajniki, produkuje hormony. Jeśli jest jej za mało lub za dużo, to będzie się to wiązać z konsekwencjami dla zdrowia.
  • Regularne ćwiczenia fizyczne o umiarkowanej intensywności pozwalają na poprawienie krążenia krwi, a to może przeciwdziałać tak silnemu skurczowi naczyń krwionośnych w trakcie okresu. Ćwiczenia fizyczne prowadzą także do zwiększenia syntezy endorfin, które mogą blokować działanie prostaglandyn.

Na koniec dosyć ważna rzecz: żaden wpis czy pogadanka nie zastąpi Ci konsultacji lekarskiej, dlatego proszę - jeśli Twoje miesiączki są naprawdę ciężkie, potrzebujesz wielu silnych leków by móc przewegetować te kilka dni, to jest spora szansa, że coś jest mocno nie halo i wymagasz np. leczenia hormonalnego. 

 

 

 

Studentka dietetyki klinicznej, której zainteresowanie tematyką zdrowia i odżywiania towarzyszy od najmłodszych lat. Nieustannie poszerza swoją wiedzę z zakresu fizjologii żywienia, suplementacji, działania hormonów i związanych z nimi zaburzeń. Na tym koncentruje się w swojej praktyce, by jak najlepiej zrozumieć funkcjonowanie ludzkiego organizmu. Ma otwarty umysł, jej motto to 'kto się nie rozwija, ten się cofa'. Jest w stanie wybaczyć brak wiedzy, ale nie ignorancję. Do swoich pacjentów podchodzi w sposób holistyczny, analizując wpływ ich stylu życia na zdrowie. Aktywnie udziela się na instagramie @zdrowiej_z_ania, gdzie dzieli się swoją wiedzą i przemyśleniami.

Chcesz dobrać idealną dietę?

Ostatnie wspisy z kategorii Dieta

Trenuj wydajniej w zgodzie z hormonami - Fizjologia cyklu miesiączkowego
Trenuj wydajniej w zgodzie z hormonami - Fizjologia cyklu miesiączkowego

Autor: Anna Podsiadło Jednego dnia pełna sił i mo...

Zmiana masy ciała przed okresem - Fizjologia cyklu miesiączkowego
Zmiana masy ciała przed okresem - Fizjologia cyklu miesiączkowego

Autor: Anna Podsiadło Ile razy w ostatniej chwili...

Metformina - co warto wiedzieć?
Metformina - co warto wiedzieć?

Autor: Anna Podsiadło   METFORMINA - CO T...

Jak działamy?

Jak działamy?

Jak działamy?

1. Konsultacje

Konsultacje z trenerem i fizjoterapeutą. Razem ustalamy cel i środki, jakimi go osiągniemy.

2. Plan

Tworzymy dla Ciebie indywidualnie dobrany plan treningowy oraz żywieniowy.

3. Trening

Rozpoczynasz trening według wcześniejszych, dokładnie rozpisanych ustaleń.

4. Kontrola

Na każdym etapie kontrolujemy Twoje postępy, byś mógł osiągnąć jak najlepsze rezultaty

Dlaczego my?

Doświadczony zespół

Doświadczony zespół

Jesteśmy grupą specjalistów z różnych dziedzin, dzięki czemu uzupełniamy się wiedzą. Nasze wcześniejsze doświadczenia zawodowe sprawiły, że wypracowaliśmy optymalną ścieżkę pracy z Klientami. Trener personalny, dietetyk, rehabilitant - cały zespół do Twojej dyspozycji!

zobacz nasz zespół
Kompleksowa obsługa

Kompleksowa obsługa

Charakteryzuje nas holistyczne podejście do każdego zagadnienia by wykorzystać maksimum możliwości. Dzięki wdrożeniu szerokiej wiedzy, technik treningowych i narzędzi pracy z wielu różnych dziedzin możemy kompleksowo zadbać o realizację Twoich celów treningowych.

sprawdź co zyskasz
Gwarantowany efekt

Gwarantowany efekt

Zadbamy o to, by nasza wspólna praca oraz zaangażowanie zaowocowały efektami, które przewyższą Twoje początkowe oczekiwania. Zrealizujemy cele w sposób efektywny, ale przede wszystkim bezpieczny dla Twojego organizmu. 

zobacz opinie naszych klientów